In de ouderenzorg draait alles om goede zorg en persoonlijke aandacht. Toch gaat er in zorgprocessen soms onnodig tijd, energie en geld verloren aan activiteiten die geen directe waarde toevoegen voor de cliënt. Binnen Lean noemen we dit verspillingen.
Door deze te herkennen en te verminderen, ontstaat er meer ruimte voor wat écht telt: kwalitatief goede zorg en aandacht voor de cliënt. Hieronder worden deze verspillingen toegelicht aan de hand van herkenbare voorbeelden uit de praktijk.
1. Overproductie: meer doen dan nodig is
Overproductie ontstaat wanneer er meer werkzaamheden worden uitgevoerd dan noodzakelijk is. In de ouderenzorg kan dit bijvoorbeeld betekenen dat medische onderzoeken, controles of behandelingen worden uitgevoerd terwijl daar op dat moment geen directe aanleiding voor is. Ook het maken van uitgebreide rapportages die vervolgens nauwelijks worden gebruikt, valt hieronder. Dit kan leiden tot onnodige zorg voor de ouderen, wat hen stress kan bezorgen en middelen verspilt.
2. Wachten: kostbare tijd gaat verloren
Wachten is een veelvoorkomende verspilling binnen zorgorganisaties. Bewoners wachten bijvoorbeeld op een zorgverlener, medicijnen, of transport naar een andere afdeling. Deze vertragingen kunnen leiden tot frustratie bij zowel cliënten als medewerkers en verminderen de efficiëntie van het zorgproces.
3. Onnodig transport: verplaatsen zonder meerwaarde
Het verplaatsen van bewoners of materialen zonder duidelijke meerwaarde wordt binnen Lean gezien als verspilling. Denk bijvoorbeeld aan bewoners die tussen verschillende zorginstellingen of afdelingen worden verplaatst, bijvoorbeeld voor administratieve redenen, of aan materialen die meerdere keren door het gebouw moeten worden vervoerd. Dit kan tijd en energie verspillen, en kan de ouderen oncomfortabel maken.
4. Overproccesing: dubbel werk zonder toegevoegde waarde
Overproccesing betekent dat er meer werk wordt verricht dan nodig is. In de ouderenzorg zien we dit vaak terug in administratieve processen. Gegevens worden bijvoorbeeld op meerdere plaatsen geregistreerd of verschillende medewerkers controleren dezelfde informatie. Overmatig controleren of dubbel registreren levert vaak geen extra waarde op voor de cliënt. Het zorgt vooral voor extra werkdruk bij medewerkers.
5. Voorraad: te veel van het goede
Het opslaan van te veel medicijnen, materialen of hulpmiddelen is niet altijd direct nodig en blijven dan lange tijd ongebruikt liggen. Hierdoor ontstaat het risico op verlopen medicatie, verspilling van materialen en onnodige opslagkosten. Daarnaast neemt overtollige voorraad ruimte in beslag die ook voor andere doeleinden gebruikt kan worden.
6. Beweging: veel zoeken, weinig zorgen
Zorgmedewerkers zijn dagelijks in beweging, maar niet iedere beweging voegt waarde toe. Denk aan het zoeken naar medische hulpmiddelen, medicijnen of documenten die niet op een vaste plek staan in het systeem. Dit kost tijd en energie, wat anders besteed had kunnen worden aan daadwerkelijke zorgverlening.
7. Fouten: herstellen kost extra tijd
Onjuiste administratie, medische fouten of het verstrekken van de verkeerde medicatie kunnen ernstige gevolgen hebben voor de oudere patiënten. Dit leidt niet alleen tot gezondheidsrisico’s, maar ook tot extra kosten voor herbehandeling en herinspectie.
Meer aandacht voor de cliënt
Het herkennen van de zeven Lean-verspillingen helpt zorgorganisaties om kritisch naar hun processen te kijken. Door verspillingen te verminderen, ontstaat er meer tijd voor persoonlijke aandacht, neemt de werkdruk af en kunnen middelen efficiënter worden ingezet.
Uiteindelijk draait Lean in de ouderenzorg niet om sneller werken, maar om slimmer werken. Door activiteiten die geen waarde toevoegen te verminderen, blijft er meer tijd over voor datgene waar de zorg werkelijk om draait: het welzijn van de cliënt.
